ارتوپدی فنی چیست و چگونه میتواند به بیماران کمک کند؟

مرکز ارتوپدی فنی البرز در سال ۱۳۸۸ تحت نظارت استاد حمید علیزاده پیشکسوت ، مدرس و از بنیانگذاران رشته ارتوپدی فنی در شهر کرج افتتاح شد. هدف از افتتاح این مرکز ارائه مطلوبترین و با کیفیت ترین خدمات ارتوپدی فنی بوده است. استاد حمید علیزاده سال ۱۳۴۷ وارد رشته ارتوپدی فنی میشوند ، به همراه جمعی از پرسنل توانبخشی هلال احمر و با همکاری مهندسین آلمانی رشته ارتوپدی فنی را در ایران پایه ریزی کرده و به شکل امروزی در می آورند که هنوز در حال کار و فعالیت در این عرصه می باشند. ایشان ۲۷ سال سرپرست واحد کفش طبی توانبخشی هلال احمر استان تهران بودند و بیش از ۳۷ سال سابقه تدریس به کارشناسان و دانش آموختگان رشته ارتوپدی فنی کشور را دارند و هزاران نفر در طول ۴۷ سال فعالیت استاد علیزاده از هنر دست و مهارت ایشان در رفع عیوب و ناهنجاریها و دفورمیته های شدید پا بهره برده اند . مرکز ارتوپدی فنی البرز در حال حاضر در زمینه ساخت و ارائه انواع کفش و کفی ، بریس ها ( زانوبند ، مچ بند و.. ) ، اسپیلنت ، وسایل کمکی ، اندام مصنوعی و… تحت نظارت استاد علیزاده فعال است . 

ارتوپدی فنی البرز

– به عنوان شروع تعریفی از علم ارتوپدی و اصطلاحات رایج آن برای خوانندگان بفرمایید .

  علم ارتوپدی فنی یا اعضای مصنوعی و وسایل کمکی که در لاتین ارتوز (Orthosis) و پروتز (prosthesis)  شناخته می شوند. یکی از شاخه های توانبخشی (Rehabilitation ) است که طراحی ، ساخت و تجویز وسایل کمکی (ارتوز) و یا وسایل جایگزین (پروتز) ایفای نقش میکند و یکی از اعضای تیم توانبخشیمطرح می باشد.
ارتوزها به وسایل کمکی اطلاق میگردد که به منظور جلوگیری از بد شکلی ها (دفورمیتی) و یا تصحیح آنها، کمک به عملکرد عضو، نگهداری یا تثبیت قسمتها و مفاصل مختلف بدن بکار میرود. این وسایل عبارتند از
کفش، کفی و صندلیهای طبی، دیابتی و بارداری انواع بریسهای اندام تحتانی و انواع بریسهای اندام فوقانی و انواع اسپیلنت ها و کمربندها و…
پروتز به اندام مصنوعی اطلاق میگردد که در محل عضو قطع شده یا از بین رفته قرار میگیرد و به مددجو کمک میکند تا خلاء عضو از دسته رفته طبیعی را کمتر حس کرده و به فعالیت روزانه خود بازگرد . این وسایل عبارتند از: انواع پاى مصنوعی (بالاى زانو و زیر زانو) انواع دست مصنوعی (بالای آرنج و زیر آرنج) انواع انگشتان مصنوعی و پروتز پنجه چرمی.

– معمولا چه افرادی به مراکز ارتوپدی فنی مراجعه می کنند ؟

. افرادی که دارای معلولیت های مختلف از قبیل ضایعه نخاعی ، فلج اطفال و… جانبازان محترم ، افراد دچار سکته های مغزی ، افرادی که به هر دلیل دچار معلولیت شده اند ، افراد فلج مادرزادی و.. اینها افرادی هستند که مراجعین غیر اورژانسی محسوب میشوند . این افراد  به وسایل کمی نیاز دارند تا بتوانند به امور روزانه زندگی شخصی خود بپردازند.
. دسته دوم افرادی هستند که بصورت اورژانسی به ما مراحعه میکنند افرادی که دچار حادثه شده اند ، تصادف ، پرت شدن از ارتفاع و .. که نیاز فوری به وسایل کمکی و تثبیتی ارتوپدی دارندکه باید به صورت اورژانسی ساخته شود.
. دسته سوم افرادی هستند که با مشکلات پا ، پادرد ، زانو درد ، کمردرد ، گودی یا صافی کف پا ، دفورمیته شدن پا ، از دست دادن پا و مواردی از این قبیل ،که لازم است وسایلی برایشان ساخته شود.

لازم به ذکر است که بچه های زیر ۱۰ سال زیادی هم به ما مراجعه میکنند . عمده مشکل اینها صافی کف پا ، اختلال راه رفتن ، گودی کمر ، پای ضربدری یا پرانتزی و….است . توصیه ما این است که والدین بچه ها را بعد از رسیدن به سن ۲ سالگی حتما به یک پزشک جراح ارتوپد نشان دهند و مشاوره بگیرند حتی اگر به ظاهر مشکلی در بچه دیده نشود .پس از معاینه ، اگر پزشکان موردی ببینند به ما ارجاع داده میشود .

ارتوپدی فنی البرز - استاد علیزاده
ارتوپدی فنی البرز – استاد علیزاده

– امکانات مرکز ارتوپدی فنی البرز ، تا چه حد پاسخگوی نیاز مراجعین است ؟

  در مرکز دستگاه های پیشرفته ای داریم . مثلا سیستم اسکن سه بعدی کف پا و سیستم cnc ساخت کفی را داریم که میتواند کفی را بدون دخالت دست و بصورت کامپیوتری متناسب با اسکن کف پای فرد و با زوایای آن بسازد.

–  در بازار کفش هایی با عنوان ” کفش طبی” فروخته میشود . این نوع از کفش تا چه میزان میتواند برای مصرف کنندگان مفید باشند ؟

  کفش طبی در سطح دنیا با توجه به وضعیت پای فرد ساخته میشود. کفش های موسوم به طبی در بازار بیشتر کفش راحتی هستند که به دلیل نرمی و راحتی متاسفانه به نام کفش طبی فروخته میشود . افرادی متقاضی کفش طبی لازم است با مراجعه به مراکز ارتوپدی فنی و تحت نظارت کارشناس ارتوپدی فنی کفش مورد نیاز خود را سفارش دهند تا ساخته شود.

– برای افراد مبتلا به دیابت ظاهرا خدمات ویژه ای دارید . خطرات دیابت و خدمات شما به این افراد چیست ؟

  دیابت به خاطر مشکلات نوروپاتیک که باعث از بین رفتن اعصاب محیطی مخصوصا در اندام تحتانی و کف پا میشود و با توجه به دوری فاصله پا از قلب به محض کم شدن خون رسانی مشکلات زخم دیابتی ایجاد میشود که اگر به موقع درمان نشود ممکن است به قطع عضو و یا حتی مرگ منجر شود . ما در این مرکز بوسیله دستگاه های اسکن ، نقاط در حال تخریب را شناسایی کرده و با ساخت کفی ، صندل و کفش مناسب افراد دیابتی، مانع از ایجاد این قبیل زخم ها  می شویم و در پاهایی که زخم دیابتی ایجاد شده و یا اختلالات مفصل شارکو (تغییر شکل استخوان ها و مفاصل مچ و کف پا) به وجود آمده است با ساخت وسایل مناسب روند پیشگیری و بهبودی فرد مبتلا را تصریح مینماییم.

– مراحل مراجعه تا تحویل وسیله طبی مورد نیاز چگونه است ؟

  مراجعین ، مخصوصا افراد زیر ۱۰ سال ، حتما باید دستور پزشک مراجعه کنند که بعد از معاینه توسط کارشناس ارتوپدی فنی ، از پا یا عضو آسیب دیده و پس از انتخاب رنگ و طرح ، وسیله ساخته شده بعد از انجام پرو و رفع ایرادات احتمالی به بیمار تحویل داده میشود . پس از آن هر سه یا چهار ماه میتوانند به مرکز مراجعه کرده تا نسبت به بازسازی یا رفع عیوبی که در اثر استفاده بوجود امده اقدام شود .

– آیا افراد ساکن در سایر استانها میتوانند از خدمات شما استفاده نمایند ؟

بطور کلی مراکز ارتوپدی فنی در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت وجود داشته و هموطنان میتوانند مراجعه کرده و از خدمات مراکز ارتوپدی فنی نمایند.

– بیشترین عارضه ای که به مراکز ارتوپدی فنی ارجاع داده میشود چیست ؟

  بیشترین میزان مراجعه به ما مربوط به صافی کف پاست . صافی کف یک ناهنجاری ژنتیکی است که موجب بسیاری از مشکلات پا ،مچ ،زانو و کمر میگردد و حتی باعث ضعیفی چشم و خستگی زودرس هنگام ورزش و پیاده روی و اختلالات هنگام را رفتن و بروز بسیاری از معضلات میگردد و به کرات دیده میشود و متاسفانه جدی هم به آن پرداخته نشده است . در صورتی که به راحتی میتوان از مشکلات و آسیب های آن جلوگیری نمود.
ما تا بحال پذیرای ۱۲۰۰۰ مراجعه کننده بوده ایم که حدود ۵۰ درصد آنان برای مشکلات پا مراجعه کرده اند و این آمار رو به افزایش است.

– منظور از صافی کف پا یا ناهنجاری کف پا چیست و چگونه باید آنرا تشخیص داد؟

زمانی که وضعیت گودی کف پا به صورت ژنتیکی  غیر استاندارد است بطور مثال گودی کف پا کمتر از حد معمول و یا بیشتر از حد معمول و استاندارد است عارضه محسوب میشود . در این حالت ، وزن بدن فرد بصورت متعادل بر کف پا توزیع نمیشود . لذا به جای اینکه پنجه پا ، سینه پا و پاشنه ها ، وزن بدن شخص را تحمل کنند وزن بدن به یک سری نقاط خاص بیش از حد وارد میشود . در نتیجه فرد بعد از مدتی راه رفتن احساس خستگی ، پا درد، زانو درد، کمر درد، خار پاشنه ، درد ناحیه پنجه پا ،پیچ خوردن پا و.. می کند .
این عارضه ها در کودکان اقلب با پا درد، زانو درد، اختلالات راه رفتن ، تغییر حالت کفش ها و… بروز میکند.

– در بچه ها ، این عارضه از چه سنی قابل تشخیص است؟

بچه ها یی که دچار مشکل هستند والدین باید صبر کنند تا بافت های نرم کف پا شکل بگیرند تا بتوان تشخیص مناسبی داد برخی پزشکان معتقد هستند باید تا سه سالگی صبر کرد. برخی هم معتقدند چون صافی کف پا قابل درمان نیست و تنها میشود از آسیب های آن جلوگیری کرد بهتر است از همان سن دو سالگی اقدام شود.

– توصیه شما به والدین درباره مسایل مطرح شده ، چیست؟

دوباره تاکید میکنم که حتما والدین محترم کودکان خود را در سنین ۲ تا ۳ سالگی حداقل برای یک بار به پزشک متخصص ارتوپدی نشان دهند تا اگر مشکل ارتوپدی دیده شد سریعا در جهت رفع آن اقدامات لازم به موقع انجام شود.

– برای بزرگسالان چه توصیه ای برای سلامتشان دارید؟

پا درد ، کمردرد ، خستگی موقع راه رفتن ، ضعیفی چشم سردرد زانودرد پیچ خوردن های پا ، درد پاشنه و درد پنجه و شصت پا را جدی بگیرند مخصوصا افراد مبتلا به دیابت . یا به مراکز ارتوپدی فنی مراجعه کرده و مشاوره بگیرند یا مستقیما به پزشکان جراح ارتوپد و پزشکان متخصص طب فیزیکی مراجعه کرده تا معاینه و اقدامات لازم بعمل آید.

با تشکر از استاد عیزاده برای شرکت در این گفتگو .

تهیه و تنظیم : راهنمای کرج / تحریریه / باز نشر تنها با لینک به منبع مجاز است .

برای ارتباط با مرکز ارتوپدی فنی البرز ، با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.
تلفن : ۳۲۷۵۵۶۳۵ – ۳۲۷۵۵۶۳۶- ۰۲۶ تلفن همراه : ۰۹۱۲۴۶۲۲۱۶۷

شاید دوست داشته باشید :

نظر شما چیست ؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.