چگونه پس از مرگ صادرکننده چک،وجه آن نقد می شود؟

چک یکی از بحث برانگیز ترین ، موارد سالهای اخیر در تبادلات مالی بوده است . آمار بالای برگشت خوردن چک و نبود تضمیمی کافی برای وصول و طولانی بودن پیگیری قضایی همواره موجب واهمه فعالیت اقتصادی است .

آیا پس از مرگ صادر کننده چک ، میتوان آن را وصول کرد؟

چک سندی است تجاری که قانون‌گذار جهت تسریع امور تجاری، مزایایی برای دارنده آن در نظر گرفته و طبق قانون، چک ممکن است در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد باشد و یا با امضاء پشت یا ظهر آن به دیگری منتقل شود؛ اما هنگامی که صادر کننده چک با خط کشیدن عبارت «به حواله کرد» در متن آن پشت نویسی را از کسی که چک در وجه او صادر شده سلب می‌کند و دریافت کننده هم با پذیرش چک موافقت خود را اعلام می‌کند.
چک,نقد شدن چک,مرگ صادرکننده چک
در نتیجه به نظر می‌رسد که شخصیت و خود دارنده چک برای صادر کننده مهم بوده و بدین طریق نخواسته است وجه چک مزبور توسط شخص دیگری وصول و یا دریافت گردد، لذا در صورتی که این گونه چک‌ها به دیگری منتقل شود، بانک می‌تواند از پرداخت وجه آن به غیر استنکاف ورزد.

 هرچند گروه دیگر از حقوقدانان نظر مخالف داشته و معتقدند چک وسیله پرداخت سریع در امور تجاری محسوب شده و به صرف امضاء و ظهرنویسی اشخاص قابل نقل و انتقال است.  
چنانچه صادر کننده چک فوت کند، بانک می‌تواند قبل از حصر وراثت، تعیین ورثه و بررسی اموال متوفی وجه چک را به دارنده پرداخت و یا کارسازی کند، چرا که این تصمیم در زمان حیات وی اتخاذ شده است.
این امر در مواردی هم که چک مدت دار بوده و تاریخ سر رسید آن بعد از فوت صادر کننده است، مصداق دارد.
مطابق ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی بدهی‌های مدت دار (موجل) متوفی بعد از فوت او حال و بروز می‌شود، لذا در این حالت هم چون چک در زمان حیات متوفی صادر شده، با مرگ او بدهی مدت دار او حال می‌شود و بانک باید قبل از تاریخ سررسید وجه چک را به دارنده چک پرداخت کند. از طرفی هم به موجب ماده ۳۱۱ قانون تجارت، پرداخت چک نباید وعده داشته باشد و بانک‌ها باید با با داشتن موجودی در حساب متوفی، وجه چک را پرداخت کنند.  

سیدعلی شاه‌صاحبی/ حقوقدان و استاد دانشگاه/خبرگزاری میزان

شاید دوست داشته باشید :
1 نظر
  1. reza می گوید

    با سلام
    تشکر از مطلب خوبتون
    من در این راستا، نرم افزار مدیریت چک تاپو و معرفی می کنم
    خودم استفاده می کنم خیلی کمکم می کنه

نظر شما چیست ؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.